1. İlk Aşama: Söküm ve Teşhis
Bazanın önce kumaşı ve süngeri sökülür. Sökerken dikkatli olmamızın sebebi, eski kumaşı kalıp olarak kullanabilmektir; böylece kesimde ölçü şaşmaz. Söküm sonrası iskelet ve ahşap karkasın durumu gözden geçirilir. Kurtlanma, çürüme veya kopuk bağlantı varsa bu noktada not edilir ve tamir edilmeden döşemeye geçilmez.
2. Ahşap ve İskelet Sağlamlaştırma
Baza köşe birleşimlerinde gevşeyen vidalar yenilenir, kurtlu kısımlar temizlenip yerine yeni lamel veya kontrplak takılır. Yatak odası eşyaları yıllarca aynı yükü taşıdığı için buradaki bir ihmal, döşemeye aylar sonra "çöküntü" olarak geri döner. İskelet sağlamlaştırma işinin detayları Koltuk İskelet ve Kaynak rehberimizde ayrıca ele alınmıştır.
3. Sünger Seçimi ve Kesimi
Baza yüzeyinde yay bulunmadığı için sünger doğrudan tahtaya oturur. Bu yüzden bazada orta sert ve yüksek yoğunluklu sünger kullanılır; aksi halde oturduğunuzda zemini hissedersiniz. Başlıkta ise kapitone vereceğimiz için ince (2–4 cm) ve kavisi takip edebilen yumuşak-orta sünger tercih edilir. Sünger seçiminin ayrıntıları için Sünger Sertlik Dereceleri rehberine bakabilirsiniz.
4. Kapitoneli Başlık: Yaka Dikişi ve Düğmeler
Kapitoneli başlıkta önce kumaş sünger yüzeyine gerilir, ardından desen şablonuna göre delikler açılır. Düğme ipleri sünger içinden geçirilip arka taraftan sıkılır; bu işleme yaka dikişi deriz. Düğmelerin hepsi aynı derinlikte gömülene kadar gerginlik kademeli ayarlanır. Hangi desenin hangi başlığa yakıştığını Kapitone Desenleri rehberimizde anlattık.
Usta notu: Başlık kapitonesinde deseni tam ortadan başlatır, iki uca eşit bırakırız. Deseni kenardan başlatmak, özellikle çift kişilik başlıklarda sol ve sağ tarafların asimetrik görünmesine sebep olur.
5. Kumaş Gerdirme ve Zımba
Düz başlık veya baza yüzeyinde kumaş, ortadan kenara doğru gerdirilerek zımbalanır. Kumaş yönü (tüy yönü) tutarlı olmalıdır; aksi halde ışık altında bazanın yarısı farklı renkte görünür. Kenar dönüşlerinde kumaşın büzüşmemesi için köşeler dikiş veya çentikle şekillendirilir. Kumaşın doğru gerdirilmesi, işin yıllarca pürüzsüz durmasının sırrıdır.
6. Montaj ve Teslim
Döşeme bittikten sonra baza yerine kurulur, başlık duvara ve yatağa bağlanır. Son kontrolde desen derinliği, zımba temizliği ve kumaşın doku yönü bir kez daha elden geçer. Baza ve başlık döşemesi, doğru malzeme seçildiğinde yıllarca yeni gibi kalan işlerdendir; bu yüzden sünger ve kumaş tercihini atölyede birlikte yapmanızı öneririz.