1. Yoğunluk ile Sertlik Karıştırılmaz
Sünger alırken ilk duyduğumuz iki kelime yoğunluk ve sertliktir ama bu ikisi aynı şey değildir. Yoğunluk, süngerin bir metreküpünün kaç kilo geldiğidir (kg/m³). Ne kadar yüksekse o kadar uzun ömürlüdür; içi gözenekli kaliteli süngerlerin yoğunluğu yüksektir. Sertlik ise üzerine oturduğunuzda süngerin kaç santim çöktüğüdür. Kaliteli bir sünger yumuşak sertlikte bile olabilir; çöküntü sonrası toparlanma hızı da yoğunlukla yakından ilgilidir.
Atölyede elimizle bastırıp süngerin yüzeyinde bıraktığı izi izleriz. İz birkaç saniyede kayboluyorsa sünger canlıdır; iz kalıyorsa o sünger ne kadar yeni olursa olsun kısa sürede çukurlaşır. Bu basit test, etiketteki rakamlardan çok daha dürüsttür.
2. Oturma Süngeri: 35–45 kg/m³ Aralığı
Günlük kullanılan bir köşe takımının oturma bölümü için 35 ila 45 kg/m³ yoğunluk ideal aralıktır. Bu aralığın altına inildiğinde koltuk ilk yıl güzel durur, ikinci yıl yay kademesinin olduğu yerlerde dalgalanma başlar. 45'in üzerinde ise maliyet artar ama özellikle oteller, kafeler gibi ağır kullanımlı yerlerde bu masraf kendini fazlasıyla çıkarır.
Sertliği belirlerken oturan kişinin kilosunu da hesaba katmak gerekir. Ağırlık fazlaysa yumuşak sünger değil, daha destekleyici sertlikte ve yüksek yoğunlukta sünger seçilmelidir. Yumuşak süngeri ağır bir kullanıcıda kullandığınızda sünger yayın üzerine oturup teli hissettirir ve ömrü yarıya iner.
Usta notu: Köşe takım oturma kısmında iki kat sünger kullanırız: altta destek veren sert kat, üstte konfor veren orta kat. Tek kat kalın sünger hem çabuk çöküyor hem de kenarlarda form tutmuyor.
3. Sırtlık, Kol ve Başlık Süngerleri
Sırtlıkta oturma kadar baskı olmaz; burada orta sert ve biraz daha hafif sünger yeterli gelir. Kollar aynı şekilde orta serttir, ancak kol süngerinin yan yüzeyleri sık olduğundan formunu uzun süre koruması için yoğunluğu oturma kadar olmasa da iyi seçilmelidir. Başlık ve kapitone işlerinde ise ince (2–4 cm) ve kavisi takip edebilecek yumuşak-orta sünger kullanılır; çok sert sünger kapitone düğmelerini içeri gömüp çirkin bir görüntü oluşturur.
4. Baza ve Sedir Minderi İçin Seçim
Baza yüzeyinde yay olmadığı için sünger doğrudan ahşap veya mdf üzerine oturur. Bu yüzden baza süngeri orta sert olmalıdır; çok yumuşak seçilirse oturduğunuzda zemini hissedersiniz. Sedir minderi ise dar ve derin oturma yeri olduğundan minder dikim rehberimizde detaylı anlattığımız gibi yüksek yoğunluklu ve kenarları formlu sünger ister; aksi halde minder baştan savma yayılır.
5. Sünger Değişimi Ne Zaman Gerekir?
- Oturduğunuzda kumaşın altında yayı veya tahtayı hissediyorsanız.
- Süngerde kalıcı çöküntü ve gözle görülür kırışıklıklar oluşmuşsa.
- Koltuğun oturma derinliği yıllar içinde bariz şekilde azaldıysa.
- Sünger tozlaşıp kumaşın altından ufalanmaya başladıysa.
Bunlardan birini yaşıyorsanız sadece kumaş değişimi yeterli olmaz; işin içi de yenilenmeli. İskelet, yay ve şerit durumunu da kontrol etmek gerekir. Sünger değişimini adım adım anlattığımız İskelet ve Sünger Değişimi rehberimize mutlaka göz atın.
6. Doğru Sünger = Uzun Ömürlü Koltuk
Kısacası: oturma yerine 35–45 kg/m³ yoğunluklu destekleyici sünger, sırtlığa orta sert, başlığa kavis takip eden ince sünger. Bu üçlüyü doğru kurduğunuzda koltuk yıllarca ilk günkü formunu korur. Kütahya'da koltuk döşeme yaptıracaksanız, atölyede kullanılan süngerin yoğunluğunu mutlaka sorun; bu soru bir ustanın işini ciddiye alıp almadığını hemen ortaya çıkarır.